ساختار قوه قضائیه در نیجریه

قوه قضائیه نیجریه یکی از سه قوه اصلی کشور (در کنار قوه مجریه و مقننه) است و طبق قانون اساسی نیجریه (آخرین نسخه 1999) نهادی مستقل که وظیفه تفسیر قوانین، حل و فصل دعاوی و تضمین اجرای عدالت را برعهده دارد. ساختار این قوه به شرح زیر است:

رکن اصل قوه قضائیه

در راس قوه قضائیه؛ رییس قوه قضائیه قرار دارد. او عالی‌ترین مقام قضایی کشور و ریاست دیوان‌عالی را برعهده دارد. وی توسط رییس جمهور و با تایید مجلس سنا انتخاب می‌گردد.

ساختار سلسه مراتبی دادگاه‌ها

سیستم قوه قضائیه نیجریه دارای ساختار چندسطحی است که از بالا به پایین عبارت است از:

1 – دیوان عالی کشور (Supreme Court of Nigeria):

• بالاترین مرجع قضایی کشور و در ابوجا (پایتخت) مستقر است.
• تصمیمات این نهاد؛ نهایی و لازم‌الاجرا است.
• شامل رییس قوه قضائیه و حداکثر 21 قاضی دیگر است.
• به دعاوی قانون اساسی، اختلافات بین ایالت‌ها و دولت فدرال و فرجام‌خواهی از دادگاه استیناف رسیدگی می‌کند.

2 – دادگاه استیناف (Court of Appeal):

• دومین سطح از لحاظ اهمیت؛
• دارای چند شعبه در سراسر کشور است.
• به فرجام خواهی از دادگاه‌های عالی ایالتی، دادگاه‌های فدرال و برخی دادگاه خاص رسیدگی می‌کند.

3 – دادگاه عالی فدرال (Federal High Court):

• به دعاوی مرتبط با قوانین فدرال مانند امور مالیات، گمرک، مهاجرت، جرایم اقتصادی و دریایی رسیدگی می‌کند.
• در سراسر کشور شعبه دارد.

4 – دادگاه عالی ایالتی (State High Court):

• در هر 36 ایالت نیجریه وجود دارد.
• به دعاوی مدنی و کیفری در محدوده همان ایالت رسیدگی می‌کند.
• بالاترین مرجع قضایی در سطح ایالتی محسوب می‌شود.

5 – دادگاه‌های تخصصی و شرعی:

• دادگاه‌های شرعی در ایالت‌های شمالی (مسلمان نشین) برای دعاوی مربوط به حقوق خانواده، ارث، ازدواج و موضوعات اسلامی؛
• دادگاه‌های سنتی در برخی ایالت‌ها برای دعاوی مبتنی بر حقوق عرفی اقوام؛
• دادگاه‌های نظامی، کار و انتخابات نیز وجود دارند.